Co to jest SIBO?
SIBO (ang. Small Intestinal Bacterial Overgrowth) to przerost bakterii w jelicie cienkim. Choć bakterie są naturalną częścią mikrobioty jelitowej, w SIBO pojawia się ich zbyt dużo tam, gdzie nie powinny być – w jelicie cienkim zamiast w grubym. Może to prowadzić do wzdęć, problemów trawiennych i niedoborów składników odżywczych.
Warto podkreślić, że fakt obecności bakterii nie świadczy o tym, że mówimy o infekcji. W przypadku SIBO nie mówimy o bakteriach chorobotwórczych, a o rozroście bakterii w miejscu, które w prawidłowych warunkach jest niekorzystne dla rozwoju bakterii. Zarówno cienka warstwa śluzu, jaka wyściela jelito cienkie, jak i duża ruchliwość czy wydzielana żółć stanowią mechanizmy zabezpieczające przed rozrostem bakterii. Jeśli jednak zawiodą, może dojść do rozwoju SIBO.
Objawy SIBO
SIBO może dawać wiele różnych objawów, które często są mylone z zespołem jelita drażliwego (IBS) lub nietolerancjami pokarmowymi.
🔹 Wzdęcia – szczególnie po jedzeniu, niezależnie od jego rodzaju.
🔹 Gazy i odbijanie – często o nieprzyjemnym zapachu.
🔹 Biegunki lub zaparcia – lub naprzemienne ich występowanie.
🔹 Ból brzucha – uczucie pełności, skurcze jelit.
🔹 Złe samopoczucie, mgła mózgowa – zmęczenie, problemy z koncentracją.
🔹 Niedobory składników odżywczych – zwłaszcza witaminy B12, żelaza.
Objawy te są niespecyficzne i mogą występować w przebiegu innych, często znacznie poważniejszych zaburzeń. Zawsze należy więc pamiętać o tym, by wykluczyć celiakię, nieswoiste choroby zapalne jelit, cukrzycę czy niedoczynność tarczycy.
Przyczyny SIBO
SIBO rzadko pojawia się bez powodu. Do najczęstszych przyczyn należą:
– Zaburzona motoryka jelit – np. spowolniona perystaltyka (może występować w niedoczynności tarczycy czy Hashimoto)
– Przebyte infekcje jelitowe – zatrucia pokarmowe mogą uszkadzać nerwy sterujące pracą jelit
- –Dieta uboga w błonnik, a obfitująca w cukry proste
- Stres i przewlekły stan zapalny – stres osłabia wydzielanie soków trawiennych i enzymów
✔ Niektóre leki – inhibitory pompy protonowej (IPP), antybiotyki
✔ Choroby współistniejące – SIBO często towarzyszy zespołowi jelita drażliwego, cukrzycy, niedoczynności tarczycy, nieswoistym chorobom jelit
Diagnostyka
Obecnie nie dysponujemy złotym standardem diagnostycznym dla SIBO. Oznacza to brak wzorcowego testu, dzięki któremu jesteśmy w stanie stwierdzić z dużą precyzją obecność lub brak choroby. Zgodnie z ustaleniami North American Breath Testing Consensus wodorowo-metanowy test oddechowy jest to badanie rekomendowane do diagnostyki SIBO. Polega na spożyciu roztworu cukru i wydmuchiwaniu powietrza do urządzenia analizującego w określonych odstępach czasu. Bakterie i archeony żywiące się cukrem wytwarzają gazy (wodór i metan), dlatego też obserwujemy ich stężenia. Badanie trwa około 3 godziny, na jego podstawie otrzymujemy wykres świadczący o ewentualnej obecności SIBO. Nie jest to idealna diagnostyka, ponieważ na wynik ma wpływ przyspieszona motoryka przewodu pokarmowego. Mogą więc wskazywać na wyniki fałszywie dodatnie. Warto więc, by interpretacji dokonywał doświadczony diagnosta, biorąc pod uwagę szereg objawów i całościowy obraz pacjenta, a nie jedynie wyniki liczbowe.
Warto w tym miejscu wspomnieć o przewadze testów sprawdzających zarówno wodór, jak i metan, nad testami wyłącznie wodorowymi oferowanymi przez niektóre placówki. W niektórych przypadkach metan jest wytwarzany w znacząco większych ilościach niż wodór. Jeśli test bada tylko wodór, może dać fałszywie negatywny wynik. Testowanie wyłącznie wodoru może prowadzić do fałszywie negatywnych wyników, zwłaszcza u pacjentów z przewagą metanogenów. Dlatego warto wybierać testy wodorowo-metanowe, aby uzyskać pełniejszy obraz stanu mikroflory jelitowej i odpowiednio dobrać leczenie.
Podsumujmy!
– SIBO to często niedoceniany problem, który może znacząco pogarszać jakość życia.
– Objawy bywają niespecyficzne, dlatego wiele osób latami szuka diagnozy.
– W skutecznej terapii SIBO warto skupić się na działaniu przyczynowym, by zapobiegać nawrotom.
– Testowanie wyłącznie wodoru może prowadzić do wyników fałszywie negatywnych, dlatego warto wybierać testy wodorowo-metanowe.
– Jeśli masz nawracające wzdęcia, problemy trawienne i podejrzewasz SIBO, zapraszamy do naszej placówki na wodorowo-metanowy test oddechowy. UMÓW SIĘ NA TEST
Bibliografia
Pimentel M, Chow EJ, Lin HC. Eradication of small intestinal bacterial overgrowth reduces symptoms of irritable bowel syndrome. Am J Gastroenterol. 2000;95(12):3503-6. doi:10.1111/j.1572-0241.2000.03368.x.
Pimentel M, Lin HC, Enayati P, et al. Small intestinal bacterial overgrowth: a framework for understanding irritable bowel syndrome. JAMA. 2004;292(7):852-8. doi:10.1001/jama.292.7.852.
Shah SC, Day LW, Somsouk M, et al. Clinical Gastroenterology and Hepatology, 2009;7(12):1279-1286. doi: 10.1016/j.cgh.2009.06.031